|Mapa witryny| Borowiny  | Opis EKOTUR | Dojazd|Nocleg w kempingach |Ceny |Historia Brzeźna |Nad jeziorem |Atrakcje |Kalendarz-terminarz | Teraz taniej! | Taniej-specjal| Uwagi i opinie o pobycie|

W tle słyszysz ziębę na Wielkiej Polanie.  (mp3)

Gochy – kraina o nieco odrębnych zwyczajach i dialekcie wśród Kaszubów, o swoistym sposobie życia.

Wydarzenia historyczne i polityczne usytuowały Gochy na granicy państwa, województwa, a także powiatu i gminy, przez co odsunięta była ta kraina od większych skupisk ludzkich, od ówczesnych ośrodków rzemieślniczych, przemysłowych a głównie kulturalnych. Nie pozostało to bez znaczenia dla dziejów tej małej społeczności. Region ten mimo długoletniej historii w rozwoju i zasiedlenia terenu, co wynika z badań archeologicznych, nigdy nie miał okresów intensywnego rozwoju. Nie utrzymywano kontaktów z ośrodkami kulturalnymi, stąd też odrębność nie tylko zwyczajów i obrzędów, ale także mowy.

Gochy stanowią część Kaszub, ostatniej lechickiej grupy Słowian połabskich, którzy w VI wieku zasiedlili tereny Pomorza od Wisły aż po Łabę. W historii byli znani jako Pomorzanie.

Nazwa Kaszuby pierwszy raz pojawiła się w dokumencie z 1238 roku, bulli papieża Grzegorza IX w odniesieniu do części państwa Bogusława I.

Ziemia Kaszubska w tym czasie była podzielona na: Pomorze Wschodnie ze stolicą w Gdańsku oraz Pomorze Zachodnie z główną siedzibą w Szczecinie. Niektórzy z książąt szczecińskich – Gryfitów używali tytułu „Dux Casubia” – książę Kaszub. Ich dynastia przetrwała do 1637 roku, kiedy to bezpotomnie zmarł ostatni z rodu – książę Bogusław XIV.

W czasie reformacji ród Gryfitów był już pod silnym wpływem cesarstwa niemieckiego, stąd przeszedł na wiarę luterańską. Między innymi miało to zasadniczy wpływ na uznanie jej za panującą na Pomorzu Zachodnim.

Książęta gdańscy wymarli znacznie wcześniej, bo w 1294 roku. Ich ród kończy się na Mściwoju II, zwanym również Mszczujem II. Po wygaśnięciu dynastii książąt gdańskich, po krótkim panowaniu polskim, w 1308 roku Zakon Krzyżacki zawładnął Gdańskiem i całą ziemią należącą do tego księstwa, w tym Ziemią Człuchowską, na której leżały Gochy. Tak było aż do 1466 roku, kiedy to ponownie na podstawie II Pokoju Toruńskiego Prusy Zachodnie na ponad trzysta lat powróciły do Polski i stały się Prusami Królewskimi, w odróżnieniu od Prus Wschodnich – Książęcych. Już w 1662 roku w części powiatu człuchowskiego, obejmującej Gochy było 12 wsi szlacheckich, gdzie szlachta stanowiła około 38% ludności (przy średniej dla powiatu 12%), czyli 277 osób, zaś poddanych 481.

Do początku XX wieku Gochy stanowiły jedną parafię z siedzibą w Borzyszkowach.

Po cofnięciu się lodowca, co miało miejsce, około 15 tys. lat p.n.e. pozostała wysoczyzna morenowa z licznymi pagórkami i wzgórzami sięgającymi do wysokości 250 m n.p.m. Tę wysoczyznę, dziś, nazywamy Gochami.

W prehistorii Gochy, stanowiły tzw. pustkę osadniczą, mimo że występowały tu sprzyjające warunki naturalne do tworzenia pierwotnego osadnictwa. Cała kraina posiana jest mnóstwem dużych jezior i rzeczułek, gleby lekkie, piaszczyste a czasem bardziej żyzne.

Na podstawie prowadzonych prac archeologicznych i licznych miejsc wykopalisk, na podstawie tego, co zdołano wydobyć z ziemi jedynie, przypuszczać należy, że jako pierwsi pojawili się na tym terenie, po przekroczeniu Brdy, myśliwi w poszukiwaniu reniferów, a było to u schyłku paleolitu, nieco później, bo, około 7 tys. lat p.n.e. pojawiły się grupy mezolitycznej kultury chojnicko-pieńkowskiej. Dopiero w okresie środkowego neolitu, czyli ok. 3500 lat p.n.e. na terenach tych pojawiają się pierwsi rolnicy. Osadnicy ci prawdopodobnie przywędrowali na te tereny z południa. W Brzeźnie Szlacheckim znaleziony został duży grób popielnicowy z ceramiką neolityczną. Na podstawie wykopalisk archeologicznych można przyjąć, że przez Gochy przemieszczały się także inne grupy z kultury neolitycznej.

Na ziemiach obfitujących w łąki pojawiają się w epoce żelaza (650 lat p.n.e.), hodowcy. Z tego też okresu pochodzi odnaleziony, znów, w Brzeźnie Szlacheckim grób z czterema urnami zawierającymi oprócz prochów, także ozdoby w postaci bursztynowych paciorków i kolczyków. Z okresu tego pochodzi także cmentarzysko w Borowym Młynie z grobami skrzynkowymi. Na tych terenach, jak wynika z opowieści lokalnych mieszkańców, dokonywano wiele znalezisk kurhanów i urn popielnicowych, które w nieświadomości były niszczone, a kamienie z kurhanów stanowiły materiał budulcowy.

Okres średniowiecza dla Gochów oznaczał niemal pustkę osadniczą, mimo, że wokół rozsiane były skupiska ludzkie, dopiero w XII i XIII wieku następuje rozwój osadnictwa. Powstaje wiele osad i wsi., zaś w wieku XIV i następnych, osady leśne, będące w otaczających je lasach, wyspami, przekształcają się we wsie.

Archeologia tego terenu, to być może, nie biała, ale szara plama w dziedzinie badań historycznych tych ziem, zwanych Gochami.

Podsumowując. Obecnie Gochy to ubogi, kamienisto-piaszczysty teren południowo-zachodnich Kaszub, na Pojezierzu Bytowskim, obejmujący byłą parafię borzyszkowską z jej miejscowościami zlokalizowanymi na obszarze obecnej gminy Lipnica. Mieszkańców tych okolic przyjęło się nazywać Gochami od miejsca rejonu ich zamieszkania.